İhale süreci devam ederken, yani sözleşme imzalanmadan önce, proje değişikliği nedeniyle ihale iptal edilebilir mi?

Proje değişikliğine ihtiyaç duyulması halinde, ihalenin iptali kararı alınarak yeniden ihaleye çıkılması idarenin yetkisindedir. Bu, 4734 sayılı Kanun’un 39. maddesi uyarınca, ihaleyi yapan idarenin, bütün tekliflerin reddedilmesi suretiyle ihalenin iptalinde yetkisinden doğmaktadır. Ancak bu yetki kullanırken, ölçülü olması, ihtiyacın doğru ve tam bir şekilde tespit edilmesi ve sonrasında projede yapılacak değişikliğin ihalenin iptalini gerektirecek nitelikte olup olmadığının tayin edilmesi, yapılacak değişikliğin, ihalenin iptalini gerektirecek nitelikte ve büyüklükte olması halinde ihalenin iptali kararı alınması, ihalenin iptalini gerektirmeyecek ve iş eksilişi suretiyle giderilebilecek veya iş artışı ile karşılanabilecek uygulama projesi değişikliklerinde ihalenin iptali yoluna gidilmemesi gerekmektedir. Aksi taktirde ihale iptali hukuka aykırı olacaktır.

Soru: Kamu İhale Kurulu tarafından verilmiş kararlara karşı yeniden inceleme için Kurula başvurulabilir mi?

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde; “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmüne yer verilmiştir. Kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelenmesine ve bu konuda Kurulun görevli olduğuna ilişkin bir düzenleme bulunmamakta olup, şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararların Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebileceği düzenlenmiştir. Dolasıyla yeniden inceleme mümkün değildir.

Müteahhidin, idareden, fazla imalatları talep etmesi mümkün müdür?

Davada 10.10.2003 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca yapılan kanalizasyon inşaatı işinden kaynaklanan alacağın tahsili istenmiştir. Davalı Belediye kamu kuruluşu olup ihale ve sözleşme ilişkisi 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabidir. Oysa yasaya uygun ihale yapılmadığı gibi sözleşme de yapılmadığından Belediye Başkanının imzaladığı sözleşmenin geçerli olduğundan söz edilemez. Nevar ki, geçersiz de olsa sözleşmeye konu işlerin davacı tarafından yapıldığının ve davalının yararına olduğunun kanıtlanması durumunda davacı BK’nın 413. Maddesi uyarınca vekâletsiz işgörme hükümlerince bedelinin ödenmesini isteyebilir. Davacı adına iş bedeline ilişkin hakediş raporları ve verile emri düzenlenmiş ise de davalı işin usulüne uygun ihale sonucu başka bir firmaya yaptırıldığını ve bedelinin ödendiğini savunmuştur. Mahkemece savunma doğrultusunda inceleme yapılmadan bilirkişilerin 2005 yılı ihale fiyatlarına göre. hesapladığı rakamla bağlı kalınarak hüküm kurulmuştur.
Oysa yapılması gereken iş öncelikle davalının başka bir firmaya davaya konu alacakla ilgili ihale ve ödeme belgeleri varsa getirtilmek, mükerrer ödeme savunması incelenmeli, ödeme yapıldığı anlaşıldığı takdirde aynı iş olup olmadığı da bilirkişilere incelettirilerek aynı işle ilgili davalının ödeme yaptığının kanıtlanması durumunda ödemelerle ilgili kısım reddedilmeli, davacının gerçekleştirdiği imalât ve bulunduğu anlaşıldığında 2003 yılında yapıldığı gözetilerek bu tarih itibariyle oluşan serbest piyasa fiyatlarına göre hesaplanacak tutar üzerinden hüküm kurulmalıdır. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik incelemeyle ve bilirkişi raporuna bağlı kalınarak dava sonuçlandırıldığından karar bozulmalıdır.

İş deneyim belgesinin, belgeyi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlar tarafından düzenlenmesi ve onaylanmasının hukuki sonucu nedir?

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43’üncü maddesinde;
“(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.
(2) Gerçek kişilere veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenir. Belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, Bayındırlık ve İskan İl Müdürlüğünce düzenlenenler ise, valilik tarafından onaylanır…” hükmünün bulunduğu göz önüne alındığında, söz konusu işlere ilişkin iş deneyim belgelerinin ilgili mevzuatı uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenmesi gerekmektedir. Eğer somut olayda, ön yeterlik başvurusuna sunulan belge iş sahibi olan özel şirket tarafından düzenlendi ve ilgili Belediye tarafından onaylandıysa, başvuru sahibi isteklinin ön yeterlik başvurusunun yeterli bulunmaması yönündeki idari işlemde mevzuata aykırılık bulunmayacaktır.