Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale safhası tamamlanıp sözleşme imzalandıktan ve yer teslimi yapılarak sözleşme hükümleri uygulanmaya başladıktan sonra, kira sözleşmenin feshi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemiyle ilgili bir dava hangi yargı yerinde açılmalıdır?

page_kamu-ihale-kurumu

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 1. maddesinin birinci fıkrasında, genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerinin, bu Yasa’da yazılı hükümlere göre yürütüleceği belirtilmiş; aynı Yasa’nın 4. maddesinde, İhale: bu Yasa’da yazılı usül ve şartlarla, işin istekliler arasından seçilecek birisi üzerinde bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemler şeklinde tanımlanmış ve “İhalenin sözleşmeye bağlanması” başlığını taşıyan 53. maddeden önce yer alan hükümlerde, ihale aşaması düzenlenmiştir. Kanunun 1. maddesinde sayılan işlerle ilgili olarak yapılacak ihalelerde, idarede kanunilik ilkesi gereğince, idarenin çeşitli usul kurallarına uyması zorunlu olup, bu Yasa kapsamına giren bir işin veya ihtiyacın belirlenmesi, ihale yönteminin tespiti, ihale ilanı ve ihale kararı alınması sürecinden geçilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun kamu hukukunu ilgilendiren bir kanun olması nedeniyle, öğreti ile adli ve idari yargı uygulamasında sözleşme aşamasına kadar kanuna dayanılarak idarece alınan karar ve yapılan işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların idarî yargı yerinde, sözleşme yapıldıktan sonra sözleşme hükümlerinin uygulanması nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıkların ise sözleşme ve özel hukuk hükümlerine göre adlî yargı yerinde görülmesi gerektiği hususu genel kabul görmektedir. Dolayısıyla ihale safhası tamamlanıp sözleşme imzalandıktan ve yer teslimi yapılarak sözleşme hükümleri uygulanmaya başladıktan sonra sözleşme hükümlerinin usulüne uygun uygulanıp uygulanmadığı sorunundan kaynaklanan ve bu haliyle davanın özel hukuk hükümlerine göre çözülmesi gereken davanın adli yargı yerinde açılması gerekir. (Bu hususta bkz. Uyuşmazlık Mahkemesinin Esas 2014/671, Karar 2014/890, Karar tarihi 13.10. 2014).

İhaleden yasaklama kararı ne zaman yürürlüğe girer ve uygulanır?

51765

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde yer alan “Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur.” hükmünden, yasaklama kararının Resmi Gazete’de yayımlandığı anda yürürlüğe girdiği, ayrıca bir tebliğ işleminin yapılmasına gerek olmadığı ve Resmi Gazete’de yayımlanmasının resmi tebliğ sayıldığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla resmi gazetenin yayımlandığı gün itibariyle yasaklılık geçerli olacaktır.

İstekliler kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı idareye karşı nasıl belgelendirebilirler?

fft81_mf1903216

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9.1’inci maddesinde “İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir.

İsteklilerin kendi malı olma şartını tevsik için birden çok yöntem bulunmakta olup, bunlar sınırlı sayma suretiyle sayılmıştır. Sınırlı sayma yöntemi ile kaleme alınan hükümlerde geniş yorumla hükmün genişletilmesi mümkün değildir. İstekliler kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir ve mali müşavir raporu ile tevsik edebilirler. Bu yöntemlerden herhangi birisini tercih etmek isteklinin takdirinde bulunmaktadır. Ancak, bu yöntemler dışında bir yöntem ile kendi malı olma şartını tevsik etmek mümkün görülmediğinden başka belge sunan isteklinin kendi malı olma şartını mevzuata uygun olarak tevsik edemeyeceğinden teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur.

İdarenin ihale iptal kararlarına karşı itirazen şikâyet süresi ne kadardır?

51765

4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin birinci fıkrasında, ihalenin idarece iptaline ilişkin kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanların itirazen şikâyete konu edilebileceği ve bu husustaki başvurunun kararın tebliğini müteakip beş gün içerisinde Kuruma yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu hüküm uygulamada çoğu kez sorun yaratmaktadır. Kamu İhale Kurulu kararları incelendiğinde birçok şikâyetçinin başvurusunun süre yönünden reddedildiğine tanık olunmaktadır. Bu madde bağlamında dikkat edilmesi gereken husus, daha önce şikâyet ve itirazen şikayet yoluna gidilip gidilmediğidir. Eğer ihalenin iptaline yönelik idari işlemden önce idareye yapılmış bir şikâyet başvurusu varsa idarenin kararına karşı kararın bildiriminden sonraki 5 gün içinde doğrudan kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmak gerekir. Aksi takdirde süre yönünden başvuru reddedilecektir.